X

Zieke industrie

Gezondheid van de varkens in gevaar

De varkensteelt is niet bepaald gezond voor de varkens. In hun korte leventje van maximum zes maanden hebben vleesvarkens te kampen met diverse ziektes. De huidige vleesvarkens zijn zodanig doorgefokt, dat velen aangeboren afwijkingen krijgen: gespleten gehemelte, hermafroditisme (dubbelslachtigheid), misvormde poten, liesbreuken, een ontbrekende anus,…28 De kans op sterfte is erg groot: één op vijf vleesvarkens sterft binnen de zes maanden na geboorte, dus nog voordat ze zouden geslacht worden.29

Door het doorfokken, de opgefokte groeisnelheid, de slechte voeding, de gewijzigde lichaamsbouw (onderontwikkelde poten ten opzichte van hun spiermassa) en het gebrek aan beweging krijgen 10 tot 40% van de varkens pootproblemen of hebben ze last van gewrichtsproblemen.30 Bij de zeugen heeft ongeveer 10 % te kampen met kreupelheid.31 In zeugenboxen krijgen de zeugen snel doorligwonden en etterende zweren. In de groepshuisvesting komen klauwproblemen dan weer meer voor. Meer dan 90 % van de zeugen heeft te maken met klauwproblemen zoals woekeringen, scheuren, ontstekingen en fracturen.32

Door de genetische selectie steeg het aantal geboren biggen per worp sterker dan het aantal functionele spenen bij de zeug.33 Daardoor worden er vaak meer biggen geboren dan dat er actieve, melkproducerende tepels beschikbaar zijn. De biggetjes hebben een verzwakte weerstand door het vroegtijdig spenen. De abrupte overschakeling van moedermelk naar vast voedsel kan bij de biggetjes spijsverteringsproblemen, diarree en allergieën veroorzaken.

De huidige vleesvarkens hebben een erg lage weerstand en slechte fysieke conditie. Ze krijgen door hun uitzonderlijke hoge gewicht sneller botbreuken, want de poten zijn soms te broos om een dergelijk gewicht te dragen. Vele stallen hebben onvoldoende verluchting en temperatuuracclimatisatie, met als gevolg koude- en warmtestress die kan leiden tot bv. hartaanvallen, huidziekten en nierinfecties. Varkensbedrijven hebben vaak hoge concentraties stof en ammoniak waardoor varkens last krijgen van hun ademhaling. De meeste bedrijven zijn geïnfecteerd met de belangrijkste ademhalingspathogenen.34 Eén van de meest voorkomende ziektes in varkensbedrijven is stalhoest (mycoplasma). Meer dan 95% van de bedrijven is ermee besmet.35 De mycoplasma bacterie zorgt ervoor dat trilhaartjes in de luchtpijp gaan samenklitten, waardoor ontstekingscellen de luchtwegen gaan dichtdrukken. Verder heeft een kwart van de varkens longontsteking (pneumonie) en één op vijf heeft borstvliesontsteking (pleuritis).36 Zowat alle Belgische varkensbedrijven zijn geïnfecteerd met het H1N1, het H1N2 en het H3N2 griepvirus.37

Ook de mentale gezondheid van de varkens is ernstig in gevaar in de varkensteelt. Stereotiep gedrag zoals het stangbijten, het rollen met de ogen en het schudden van het hoofd komt vaak voor. Stress en frustratie leidt tot agressieve en hysterische reacties en zelfs tot kannibalisme en zelfverminking. De bijtwonden kunnen vervolgens infecteren tot abcessen.

Gezondheid van de producenten in gevaar

Door het grootschalig gebruik van antibiotica in de veeteelt worden ziektekiemen resistent. Een bekend voorbeeld is de multiresistente MRSA-bacterie (de ziekenhuisbacterie). In de Belgische varkensteelt hebben 40% van de varkens en 40% van de varkenshouders de MRSA-bacterie.38 Er bestaat een risico dat de MRSA-bacterie schadelijke genen kan opnemen, wat de bacterie veel gevaarlijker kan maken.

Gezondheid van de consumenten in gevaar

Dierlijke producten zoals varkensvlees bevatten vaak veel cholesterol en verzadigde vetten. Consumptie van verzadigde vetten verhoogt het risico op chronische gezondheidsproblemen zoals hart- en vaatziektes. In een kilogram varkensvlees zit ongeveer 50 gram verzadigde vetten. Een plantaardige eiwitbron zoals tofu bevat daarentegen slechts 10 gram verzadigde vetten.

Naast chronische ziektes vormen dierlijke producten ook een hoger risico op acute voedselvergiftigingen door besmetting met ziektekiemen zoals E. coli, salmonella, cryptosporidium, listeria en campylobacter. Een Engelse studie onderzocht het hospitalisatierisico van verschillende voedingsproducten. De consumptie van varkensvlees resulteerde in 93 hospitalisaties per miljard porties39; terwijl groenten gemiddeld 8 hospitalisaties per miljard porties veroorzaakte.

Gezondheid van de bevolking in gevaar

Naast de gezondheidsimpact op de producenten en consumenten, kan ook de rest van de bevolking risico’s lopen door de veeteelt. De veeteelt kan nieuwe zoönotische ziektes creëren of stimuleren. Dergelijke zoönotische ziektes ontstaan door antibiotica-resistente bacteriën (zoals MRSA, ESBL en Salmonella) en nieuwe bacteriën en virussen zoals de Mexicaanse varkensgriep. Een aantal van die ziektes hebben het potentieel om uit te groeien tot epidemieën.

Goed geplande vegetarische, inclusief veganistische, voedingspatronen zijn gezond en voedingskundig geschikt, en kunnen gezondheidsvoordelen bieden in de preventie en behandeling van sommige ziektes. Goed geplande vegetarische voedingspatronen zijn geschikt voor individuen in alle levensstadia, inclusief tijdens de zwangerschap, de borstvoedingsperiode, de kindertijd, de adolescentie, en voor atleten.” (Academy for Nutrition and Dietetics – American Dietetic Association40, de grootste beroepsvereniging van voedingsdeskundigen)