X

Milieuaspecten van varkensvlees

De Vlaamse varkenshouderij kent een grote milieu-impact door het gebruik van hulpbronnen en de uitstoot van vervuilende stoffen. Wat hulpbronnen betreft, heeft de veeteelt een grote behoefte aan vruchtbare landoppervlakte, zoet water, fossiele brandstoffen, veevoeders, pesticiden en diergeneesmiddelen. Aan de kant van de emissies kent de varkenshouderij een grote uitstoot van verzurende gassen, broeikasgassen en reactieve stikstofverbindingen (zoals nitraten afkomstig van mest). 44% van de verzurende gassen van de landbouw komt van de varkenshouderij.11

De milieu-impact van varkensvlees kunnen we vergelijken met die van plantaardige eiwitbronnen zoals tofu en seitan, aan de hand van voetafdrukwaarden.12

De ecologische voetafdruk, uitgedrukt in globale vierkante meter (gm²), meet het gebruik van biologisch productieve aardoppervlakte, in het bijzonder de oppervlakte die nodig is voor het gebruik van hernieuwbare materialen (landbouw), het gebruik van bouwland (infrastructuur) en opname van CO2 ten gevolge van het gebruik van fossiele brandstoffen. Een kilogram varkensvlees heeft een ecologische voetafdruk van ongeveer 27 globale vierkante meter (gm²), terwijl seitan slechts 8 gm²/kg heeft.13

Tofu op basis van soja heeft een 6 keer lagere watervoetafdruk.

De watervoetafdruk meet het gebruik van proper zoet water voor de productie van gewassen (door verdamping en irrigatie), evenals de hoeveelheid water die vervuild wordt. Varkensvlees heeft een watervoetafdruk van ongeveer 6000 liter per kilogram14. Tofu op basis van soja heeft een 6 keer lagere watervoetafdruk.

De koolstofvoetafdruk, uitgedrukt in kilogram CO2-equivalenten, meet de uitstoot van alle broeikasgassen (voornamelijk CO2, methaan en N2O). Voor varkensvlees varieert de koolstofvoetafdruk tussen 4,8 en 6,4 kg CO2-equivalent per kilogram15. Tempeh, een plantaardige eiwitbron op basis van gefermenteerde soja, heeft een koolstofvoetafdruk van 1,1 kg CO2-equivalent per kilogram.16

De stikstofvoetafdruk meet de uitstoot van reactieve stikstof (in de vorm van ammoniak, ammonium en stikstofoxiden) die zorgt voor verzuring, overbemesting en klimaatopwarming. Een hoge stikstofvoetafdruk impliceert een grote verstoring van de stikstofkringloop in het milieu. Een kilogram varkensvlees heeft een stikstofvoetafdruk van 250 gram N, terwijl eenzelfde hoeveelheid eiwitten in peulvruchten (bv. bonen) een stikstofvoetafdruk heeft van ongeveer 40 gram N.17

Samengevat: op zowat alle milieuaspecten heeft varkensvlees een hogere impact dan plantaardige alternatieven. Een plantaardige voeding biedt vele milieuvoordelen, want de veeteelt is een belangrijke speler in vele mondiale milieuproblemen.18