X

De varkenshouderij in cijfers

lochristi-3Vlaanderen telt bijna evenveel varkens als Vlamingen: bijna 6,2 miljoen.1 Tot 2008 daalde het aantal varkens, door de invoering van een strenger mestbeleid. Na een herziening van het mestbeleid is sinds 2008 het aantal varkens lichtjes aan het stijgen. Er zijn ongeveer 5000 varkenshouders in Vlaanderen, wat wil zeggen dat één op vijf Vlaamse landbouwbedrijven varkens heeft. Het aantal varkenshouders daalde de laatste tien jaar met meer dan 40%. Dat is een sterkere daling dan het aantal varkens, waardoor het gemiddeld aantal varkens per bedrijf steeg van 773 in 2001 tot 1248 in 2011. Bijna twee op drie Vlaamse varkens bevinden zich op grote bedrijven met minstens 1500 varkens.

De provincie West-Vlaanderen heeft de grootste concentratie varkensbedrijven, gevolgd door het noordoosten van Oost-Vlaanderen en het noorden van de provincie Antwerpen. Wallonië heeft relatief weinig varkensbedrijven. De Vlaamse varkenssector is een economisch belangrijke landbouwsector: de productiewaarde van 1,4 miljard euro in 2011 komt overeen met iets meer dan een kwart van de totale eindproductiewaarde van de Vlaamse land- en tuinbouw. Verder staat de varkenssector in voor 50% van de export van landbouwproducten en 60% van de vleesproductie.2 Daarmee is de varkenssector de belangrijkste economische tak binnen de totale Vlaamse land- en tuinbouw.

Opvallend is dat de dagelijkse groei van vleesvarkens steeg van 550 gram lichaamsgewicht per dag in 1980 tot 750 gram per dag in 2009.3 Een vleesvarken bereikt reeds na 6 maanden een lichaamsgewicht van meer dan 110 kg. Ook het productiegetal steeg van 15 biggen per zeug per jaar in 1980 tot 25 biggen per zeug per jaar in 2009.

België is de zesde grootste exporteur van varkensvlees ter wereld.

De Belgische productie, import en export van varkensvlees

Vleesvarkens leven slechts 6 maanden. Daardoor is het aantal geslachte varkens op een jaar ongeveer het dubbele van het aantal gehouden varkens. Zo werden er in 2011 in België 11,8 miljoen varkens geslacht. Dat is meer dan één slachting per Belg per jaar.4 Dat levert een jaarlijkse productie van varkensvlees op van 1 miljoen ton.5

België is de zesde grootste exporteur van varkensvlees ter wereld.6 De totale netto-export (export min import) van Belgische varkensproducten kende in 2011 een waarde 1,1 miljard euro. Dat komt voornamelijk door de export van vers varkensvlees naar landen zoals Duitsland, Polen, het Verenigd Koninkrijk en Nederland7. Droog en gerookt varkensvlees is vooral bestemd voor Frankrijk en Nederland. Levende varkens worden voornamelijk geëxporteerd naar Nederland (meer dan 700.000 varkens per jaar8). Ongeveer 70.000 levende varkens per jaar worden over langere afstanden getransporteerd naar niet-buurlanden zoals Hongarije, Tsjechië en Italië.

De consumptie van varkensvlees in Vlaanderen

In 2011 kocht de gemiddelde Vlaming bijna 7 kg vers varkensvlees, ter waarde van 50 euro. Tellen we daar de consumptie van verwerkte vleeswaren (worsten, gerookte ham,…) en de verliezen bij het slacht- en verwerkingsproces bij op, dan komen we uit op een bruto bevoorradingscijfer van ongeveer 34 kilogram varkensvlees per Vlaming per jaar9. Dat wil zeggen dat een Vlaming een volledig varken eet in drie jaar tijd. Dat zijn ongeveer 26 varkens gedurende een gans leven van een Vlaming.10